Waarom zijn de nitraatgehaltes in het ondiepe grondwater op geïntegreerde percelen hoger dan op biologische percelen? Dit was het geval op het proefbedrijf Vredepeel. Dit lijkt vreemd, omdat het totale N-overschot op de biologische percelen hoger is dan op de geïntegreerde percelen. Bovendien blijft de uitspoeling op de geïntegreerde percelen erg hoog, ondanks het nemen van allerlei maatregelen om de nitraatuitspoeling te beperken.
Om deze verschillen te verklaren zijn in 2005-2006 de gemiddelde nitraatgehaltes gemeten op een aantal van de geïntegreerde en biologische percelen. Ook zijn van deze percelen de nitraatgehaltes berekend (met het spreadsheetmodel XCLNCE).
Onderzoekers van Alterra, Centrum Bodem hebben deze gemeten en berekende gehaltes geanalyseerd (multivariate regressieanalyse uitgevoerd met GENSTAT) en keken of er een verband bestaat tussen de gemeten nitraatgehaltes en de volgende factoren:
- hoeveelheid minerale stikstof (N-min) uit bemesting en achtergebleven gewasresten na 1 augustus;
- nettomineralisatie tussen de periode 1 augustus en 31 december;
- hoeveelheid N-min in de laag 0-30 cm op 1 augustus;
- hoeveelheid N-opname tussen 1 augustus en 31 december.
Volgens de onderzoekers zou de hoeveelheid minerale stikstof die in aanmerking komt voor uitspoeling, vooral worden bepaald door de vier genoemde factoren. In principe zouden daar de stikstof uit depositie en denitrificatie daar nog bij kunnen komen. Maar de stikstof uit depositie is in alle gevallen gelijk en is daardoor geen geschikte parameter voor de regressieanalyse. De hoeveelheid N uit denitrificatie is in alle gevallen verwaarloosbaar klein en ook nagenoeg gelijk.
De nitraatuitspoeling op Vredepeel blijkt vooral verband te houden met de eerste twee factoren; dus met de hoeveelheid minerale stikstof aangevoerd met bemesting en gewasresten na 1 augustus (variantie 63% en correlatie significant) en met de nettomineralisatie na 1 augustus (variantie 63% en correlatie niet-significant). De factoren N-min in de laag 0-30 cm op 1 augustus en N-opname tussen 1 augustus en 31 december hebben geen verklarende waarde voor de gemeten nitraatgehaltes.
De onderzoekers vinden het nog te vroeg om te concluderen dat de aanvoer van minerale stikstof na 1 augustus de enige verklaring is voor de verschillen in nitraatgehalte van het grondwater.
Daarvoor is het aantal waarnemingen nog te gering. Daarom wordt deze analyse nog een keer herhaald als de resultaten van de proefjaren 2007-2008 ook zijn verwerkt.
Fotobijschrift: Bemonstering geïntegreerde/biologische percelen in Vredepeel.
Meer informatie: