In het project Nutriënten Waterproof worden bedrijfssystemen onderzocht, waarin wordt voldaan aan de milieunormen uit de nitraatrichtlijn en Kader Richtlijn Water (KRW). Binnen dit project werken onderzoekers aan N-bemestingsstrategieën voor een goede benutting en zo weinig mogelijk uitspoeling. ‘Van nature’ mineraliseert er een bepaalde hoeveelheid stikstof uit de bodemorganische stof. Bij het vaststelllen van de gewenste hoeveelheid stikstof voor een bepaald gewas is die hoeveelheid vaak een onzekere grootheid, die ook nog eens van jaar tot jaar kan variëren.
Om meer inzicht te krijgen in de mineralisatie zijn vanaf 2001 proeven uitgevoerd in het bedrijfssystemenonderzoek te Vredepeel. Door onbemeste gewassen te telen en daarvan de N-inhoud te bepalen, meten de onderzoekers de hoeveelheid stikstof die mineraliseert en die bovendien door het gewas wordt opgenomen. In braakliggende veldjes meten ze, via periodieke bemonstering van het bodemprofiel, de totale hoeveelheid gemineraliseerde stikstof en het verloop in de tijd. Ook worden er permanent braakveldjes aangehouden op dezelfde plek. Hier vindt dus geen aanvoer plaats van organische stof, want er zijn geen gewasresten en er wordt geen organische mest aangevoerd. Vooral deze permanente braakveldjes zijn interessant. Ze geven namelijk aan hoe snel het percentage organische stof en de stikstofmineralisatie achteruit kunnen gaan. Dit is vaak een zorgpunt in de praktijk.
In de loop van de jaren is duidelijk geworden dat er op Vredepeel een aanzienlijke hoeveelheid stikstof jaarlijks mineraliseert. Vaak meer dan 100 kg N/ha. Dit is een hoeveelheid om zeker rekening mee te houden bij bemesting. Maar het bleek ook dat zonder aanvoer van organisch materiaal de mineralisatie snel terugloopt; binnen enkele jaren al met 30%. Omdat er inmiddels een duidelijk verschil is ontstaan tussen de velden die wel en niet braak gelegd zijn, onderzoekt men nu of naast absolute verschillen in het percentage organische stof ook kwalitatieve verschillen in de organische stof meetbaar zijn. Hiervoor kijken onderzoekers naar het patroon van vrijkomen van stikstof onder laboratoriumomstandigheden.
Voor meer informatie: