Schaalvergroting in de biologische landbouw

Gaan schaalvergroting en biologische landbouw samen? Deze vraag is een regelmatig terugkerend discussiepunt. Belangrijk hierbij is de relatie tussen schaalgrootte en kostprijs. In Ekoland van januari 2009 een artikel over onderzoek naar schaalvergroting in de melkveehouderij.

Rendement?
Grotere bedrijven hebben in meestal een lagere kostprijs dan kleinere bedrijven. De veronderstelling is daarom vaak dat schaalvergroting leidt tot  een lagere kostprijs.
Vrijwel al het recente Nederlandse onderzoek laat echter zien dat bij schaalvergroting de kostprijs in absolute zin stijgt. Deels komt dit door inflatie, deels heeft dit waarschijnlijk te maken met de manier waarop de schaalvergroting tot stand komt. De investeringen (prijzen voor melkquotum en grond) zijn blijkbaar te hoog om van echt rendement te kunnen spreken. Ondernemers kijken vaak vooral naar haalbaarheid in plaats van naar rendement. Goede technische resultaten (een goed saldo) zijn een eerste vereiste voor haalbare schaalvergroting.

Knelpunten
De knelpunten rond schaalvergroting zijn:

  • Beschikbaarheid en prijs van grond. Voor biologische melkveehouders is dit vaak lastig.
  • Beschikbaarheid van biologisch voer. 
  • Arbeid: beschikbaarheid van gekwalificeerd en gemotiveerd personeel.
  • Arbeidsplezier: De eigen rol van de ondernemer verandert langzaam naar manager; past dit bij je?
  • Rendement/quotumkosten: de kosten voor schaalvergroting zijn nog relatief hoog.

Wel of niet groeien?
Wel of niet groeien is een strategische keuze. De drie O’s kunnen helpen bij de keuze:

Ondernemer:

  • Past schaalvergroting bij je persoonlijke ambitie en heb je de juiste kwaliteiten? 
  • Ontleen je je werkplezier vooral aan het verzorgen van vee en land, dan is een groot bedrijf misschien minder geschikt. 
  • Kun je en wil je personeel aansturen?

Onderneming:

  • Wat is je huidige bedrijfssituatie? Ben je klein, dan is de stap vaak moeilijk.
  • Hoe presteer je nu? Goede resultaten betekent meer potentie voor groei.

Omgeving:

  • Biedt de directe omgeving ruimte voor uitbreiding?

  • Biedt de markt ruimte voor uitbreiding?

Meer informatie:

Klik hier voor het Ekoland artikel ‘Schaalvergroting en kostprijs’